Witgoud thuis schoonmaken
Doffe witgouden sieraden zijn meestal niet versleten maar vervuild: een dunne film van huidvet, zeep, crème en stof zet zich vast in de gravure en onder de zetting, waar licht normaal doorheen valt. Die film haal je thuis weg. Deze pagina beschrijft de werkwijze en de middelen die je juist niet gebruikt; verkleuring die na het reinigen blijft, is een ander probleem.
Leg het sieraad tien minuten in lauw water met een druppel mild afwasmiddel. Borstel daarna rustig langs en achter de zetting met een schone, zachte tandenborstel, spoel af boven een kom en dep droog met een katoenen doek. Gebruik geen tandpasta, schuurmiddel, chloor of ammonia.
Wat je klaarzet
- Twee kommen. Eén met sop, één met schoon lauw water om na te spoelen. Werk nooit boven een open afvoer.
- Een zachte tandenborstel die je alleen hiervoor gebruikt. Een borstel uit de badkamer draagt tandpastaresten mee, en die schuren.
- Een katoenen doek of theedoek. Keukenpapier en tissues bevatten houtvezels die fijne strepen achterlaten.
- Een vergrootglas of telefooncamera. Handig om vooraf te zien of een steen beweegt; borstelen op een losse zetting is vragen om verlies.
De werkwijze
- Controleer eerst de zetting. Duw met een vingernagel voorzichtig tegen elke steen. Beweegt er iets, stop dan en lees wat je bij een losse steen doet.
- Maak het sop op handwarmte. Koud water lost vet slecht op, heet water is riskant bij lijmnaden, parels en behandelde stenen.
- Laat weken, niet roeren. Tien minuten is genoeg om de vetfilm los te weken. Langer weken voegt niets toe.
- Borstel van binnen naar buiten. Begin aan de achterzijde van de zetting, waar het meeste vuil zit, en werk daarna de band en de gravure af. Kleine cirkels, geen druk.
- Spoel in de tweede kom. Zeepresten die achterblijven, drogen op als een matte waas — de meest voorkomende reden dat een sieraad na het schoonmaken nog steeds dof lijkt.
- Dep droog en laat naliggen. Leg het sieraad een half uur op de doek zodat water uit de zetting en uit de schakels kan verdampen voordat je het opbergt.
Middelen die je niet gebruikt
| Middel | Wat er gebeurt |
|---|---|
| Tandpasta | Bevat fijn schuurmiddel; matteert de rhodiumlaag en laat een net waarneembaar krasbeeld achter |
| Schuurpoeder, schuurspons, bakpoederpasta | Slijpt de dunne buitenlaag lokaal weg, waarna de gelige legering doorschemert |
| Chloorbleek en zwembadwater | Tast de legeringsmetalen aan, ook onder de rhodiumlaag; zie chloor en witgoud |
| Ammonia en glasreiniger | Kan lijmnaden, parels, opaal en geolied smaragd aantasten; bij een kale band minder bezwaarlijk, maar overbodig |
| Zilverdip en poetsdoek met pasta | Gemaakt voor het oplossen van zilversulfide; op witgoud werkt het niet en de pasta schuurt |
| Kokend water | Temperatuurschok kan stenen doen springen en lijm laten loslaten |
Stukken die een uitzondering vragen
Parels en koraal verdragen geen zeepbad: veeg ze af met een licht vochtige doek en laat ze plat drogen, zodat het zijden rijgkoord niet uitrekt. Smaragd is vaak geolied of hars-gevuld; langdurig weken trekt die vulling uit en maakt de barsten weer zichtbaar. Bij pavé of een railzetting borstel je uitsluitend de bovenzijde en spoel je ruim na, want vuil dat je onder de rij stenen duwt, krijg je er thuis niet meer uit.
Parels met witgoud · Smaragd in witgoud
Hoe vaak
Een ring die je dagelijks draagt, verdient dit ritueel om de twee tot vier weken; een ketting of oorbellen een paar keer per jaar. Wie handcrème en zeep veel gebruikt, merkt dat de zetting sneller dichtslibt. Blijft het sieraad na een grondige beurt wit maar dof, dan zitten er microkrassen in het oppervlak en is het reguliere onderhoud uitgeput: dan pas komt polijsten in beeld.
Veelgestelde vragen
Mag mijn ring mee onder de douche?
Water schaadt witgoud niet. Douchegel en shampoo laten wel een film achter die zich onder de zetting ophoopt. Wie de ring omhoudt, moet vaker reinigen.
Kan ik een reinigingsvloeistof van de juwelier gebruiken?
Meestal wel, mits op het etiket staat dat het geschikt is voor edelmetaal met stenen. Houd de aangegeven weektijd aan en spoel altijd na met schoon water.
Waarom blijft de binnenkant van mijn ring dof na het schoonmaken?
Daar zit geen vuil maar slijtage. De binnenzijde krijgt de meeste wrijving, waardoor de rhodiumlaag er het eerst doorheen is. Zie verkleuring.
Is een ultrasoonbad thuis een goed alternatief?
Voor een kale band wel, voor gezette stenen niet altijd. De trilling kan een zetting die al speling heeft verder losmaken.
Laatst gecontroleerd: