Keurmerken en stempels
Een stempel van een halve millimeter is het enige harde bewijs dat je zonder apparatuur in handen hebt. Wie weet welke tekens er kunnen staan en welke er ontbreken, kan een sieraad in dertig seconden beter beoordelen dan met welk verhaal in de winkel dan ook.
In een Nederlands witgouden sieraad kun je tot vier soorten tekens tegenkomen: het gehaltecijfer (375, 585 of 750), het waarborgteken van een erkende keurinstelling, het meesterteken van de fabrikant en soms een jaarletter. Alleen het gehaltecijfer alleen is zwak bewijs — dat is namelijk het makkelijkst na te maken.
De vier tekens
| Teken | Betekenis | Bewijskracht |
|---|---|---|
| Gehaltecijfer 375 / 585 / 750 | Aantal duizendste delen goud | Zwak op zichzelf; makkelijk na te slaan |
| Waarborgteken | Onafhankelijk gecontroleerd door een erkende keurinstelling | Sterk |
| Meesterteken | Herleidbaar naar de fabrikant of importeur | Middel; te herleiden in registers |
| Jaarletter | Jaar van keuring | Nuttig voor datering, niet voor gehalte |
De gehaltecijfers in detail · Mestertekens herleiden · Dateren met jaarletters
Nederland: keurplicht met een ondergrens
Nederland kent een wettelijke keurplicht voor gouden en zilveren voorwerpen boven een bepaalde gewichtsgrens. Onder die grens mag een sieraad zonder waarborgteken verhandeld worden. Dat verklaart waarom veel lichte kettinkjes en oorbellen niets anders dragen dan een gehaltecijfer, of helemaal niets. Het is dus geen automatisch alarmsignaal, maar het betekent wel dat je op andere manieren moet controleren.
Hoe de Nederlandse keuring werkt · Wat te doen bij een sieraad zonder stempel
Buitenlandse stempels
| Stempel | Karaat | Vaak afkomstig uit |
|---|---|---|
| 333 | 8 kt | Duitsland |
| 375 | 9 kt | Verenigd Koninkrijk, Ierland |
| 417 | 10 kt | Verenigde Staten, Canada |
| 585 / 14K | 14 kt | Nederland, Duitsland, VS |
| 750 / 18K / 18ct | 18 kt | Wereldwijd |
| 875 | 21 kt | Midden-Oosten |
Daarnaast bestaat er een internationaal conventieteken dat door aangesloten landen wederzijds wordt erkend, zodat een sieraad niet in elk land opnieuw gekeurd hoeft te worden. Meer over het conventieteken · Buitenlandse stempels lezen.
Controleren in de juiste volgorde
- Loep. Bekijk de stempel met tienvoudige vergroting. Slordige, ongelijke of geknepen cijfers zijn een waarschuwing.
- Plaats. Bij ringen aan de binnenzijde, bij kettingen op een plaatje bij het slot, bij oorbellen op de stift of de achterkant.
- Gewicht en gevoel. Vergelijk met een stuk waarvan je het gehalte zeker weet.
- Magneet. Goud, palladium en platina zijn niet magnetisch. Een reactie betekent dat er een ijzerhoudende kern of veer in zit.
- Meting. Een XRF-analyse geeft binnen een minuut het gehalte zonder schade. Een zuurtest is goedkoper maar beschadigt het oppervlak en meet alleen de buitenlaag.
De zwakte van de zuurtest is precies het probleem bij verguld materiaal: een dikke goudlaag op onedel metaal doorstaat een oppervlaktetest. Bij twijfel is meten met XRF of een keuring de enige zekerheid.
Volledig stappenplan om vals witgoud te herkennen
Veelgestelde vragen
Mijn ring heeft geen enkel stempel. Is hij nep?
Niet noodzakelijk. Lichte sieraden vallen onder de keurgrens, en bij vermaken kan een stempel weggepolijst zijn. Laat het gehalte meten voordat je conclusies trekt.
Betekent 750 automatisch dat het witgoud is?
Nee. Het cijfer geeft alleen het goudgehalte aan, niet de kleur van de legering. Een 750-stempel staat net zo goed in geelgoud.
Is een stempel met 'PLAT' of '950' hetzelfde?
Nee, dat duidt op platina. Verwar het niet met 950 in een gouden context; edelmetalen hebben elk hun eigen gehaltereeks.
Kan een juwelier een nieuw stempel zetten na een reparatie?
Opnieuw keuren en stempelen mag alleen door een erkende keurinstelling. Een juwelier kan wel zijn eigen meesterteken plaatsen als hij het sieraad heeft gemaakt.
Laatst gecontroleerd: