Een sieraad zonder stempel

Geen cijfer aan de binnenkant van de ring, geen plaatje bij het slot: dat voelt meteen verdacht. In veel gevallen is er niets aan de hand. Er zijn drie alledaagse verklaringen voor een ontbrekend stempel, en pas als die allemaal afvallen wordt het interessant om verder te kijken.

Een ontbrekend stempel is geen bewijs van namaak. Lichte sieraden vallen onder de Nederlandse keurgrens, buitenlandse stukken volgen andere regels, en bij vermaken of polijsten kan een stempel verdwenen zijn. Wil je zekerheid over het gehalte, laat het dan meten; dat kost bij een juwelier weinig en beschadigt het sieraad niet.

De drie gewone verklaringen

Onder de keurgrens. In Nederland geldt een keurplicht boven een bepaald gewicht. Fijne kettinkjes, oorstekers en lichte hangers blijven eronder; zie keuring in Nederland.
Ander land, ander systeem. Niet elk land kent verplichte keuring, en karaatnotaties zijn elders gebruikelijker. Zie keuring in België.
Weggewerkt bij bewerking. Vermaken, bijzetten of herhaald polijsten haalt materiaal weg; stempels zitten ondiep. Zie polijsten van witgoud.

Bij een geërfde ring is de derde verklaring verreweg de meest voorkomende. Een ring die decennia gedragen en enkele keren opgeknapt is, heeft aan de binnenzijde vaak niets leesbaars meer over.

Zelf controleren, in deze volgorde

Zoek nog eens met een loep. Tienvoudige vergroting, licht van opzij. Stempels staan soms op een onverwachte plek: op een steunbeugel, in het slot of onder een zetting.
Houd er een magneet bij. Goud, palladium en platina reageren niet. Wel reactie betekent een ijzerhoudende kern of veer, maar let op: sluitingsveertjes zijn vaak wel van staal.
Weeg het stuk. Vergelijk het gewicht met het formaat. Massief witgoud voelt zwaarder dan verguld zilver of messing van dezelfde afmetingen; zie soortelijk gewicht.
Bekijk slijtplekken. Op randen, aan de binnenzijde en bij een sluiting. Doorschijnend geel of rood onder de witte laag wijst op verguldsel of op een versleten rhodiumlaag.
Zoek naar poriën of naden. Een gietporie of een zichtbaar overgangsvlak kan duiden op een holle constructie of op twee materialen.
Laat meten. Levert het bovenstaande geen uitsluitsel, dan is een meting de enige zekerheid; zie XRF-analyse.

Wanneer meten loont

Voor een licht kettinkje weegt de moeite zelden op tegen de uitkomst: de materiaalwaarde is klein en het risico dus ook. Bij een zwaardere ring, een erfstuk of een aankoop die je overweegt, ligt dat anders. Meet ook altijd als je gaat verkopen, want een handelaar die zelf schat, schat voorzichtig in zijn eigen voordeel. De achtergrond daarvan staat bij de inkoopprijs van witgoud.

Een zuurtest is een goedkoper alternatief, maar hij beschadigt het oppervlak en beoordeelt alleen de buitenlaag. Bij verguld materiaal met een dikke laag geeft die test dus een misleidend gunstige uitslag; zie de zuurtest.

Wat je niet moet doen

Zelf een stempel laten inslaan om het stuk verkoopbaar te maken, is geen goed idee: een gehaltecijfer aanbrengen zonder controle is misleidend en waardeloos als bewijs. Krassen met een vijl om te zien wat eronder zit, kost onnodig materiaal en verpest de afwerking. En schoonmaken met agressieve middelen om een stempel leesbaar te maken, tast eerder de rhodiumlaag aan dan dat het helpt. Het complete stappenplan bij twijfel staat bij vals witgoud herkennen, de materiaalkant bij witgoud herkennen en het overzicht van tekens bij keurmerken en stempels.

Veelgestelde vragen

Mag een juwelier alsnog een gehaltestempel inslaan?

Een gehalte waarborgen is voorbehouden aan een erkende keurinstelling. Een maker mag wel zijn eigen teken in werk plaatsen dat hij zelf gemaakt heeft.

Koopt een opkoper goud zonder stempel?

Ja, mits hij het gehalte kan meten. Vraag om de meetwaarde per stuk voordat je akkoord gaat.

Kan ik aan de kleur zien of het witgoud is?

Nauwelijks. Gerhodineerd witgoud, verguld zilver en sommige staalsoorten lijken sterk op elkaar zolang de laag intact is.

Verlies ik waarde omdat het stempel weg is?

Voor de materiaalwaarde niet, want die volgt uit gewicht en gemeten gehalte. Bij onderhandse verkoop kan het wel om een meting of taxatie vragen; zie taxatie.

Laatst gecontroleerd: 2026-08-09