Keuring en waarborg in Nederland
Nederland kent een systeem waarin onafhankelijke keuring van edelmetaal wettelijk geregeld is. Voor een consument is vooral van belang wat het waarborgteken bewijst, wanneer het verplicht is en waarom veel sieraden het toch niet dragen. Dat is hieronder beschreven; voor de exacte wettekst en actuele grenzen is de wetgever leidend.
In Nederland geldt een keurplicht voor gouden en zilveren voorwerpen boven een bepaalde gewichtsgrens. Een erkende waarborginstelling controleert het gehalte en brengt daarna een waarborgteken aan. Onder die gewichtsgrens mag een sieraad zonder keuring verhandeld worden, wat verklaart waarom lichte stukken vaak alleen een gehaltecijfer dragen of niets.
Wat de instelling doet
Een waarborginstelling is geen winkel en geen fabrikant, maar een onafhankelijke partij die uitsluitend controleert en stempelt. Het belang daarvan zit in die onafhankelijkheid: een gehaltecijfer dat de maker zelf inslaat, is zijn eigen verklaring, terwijl een waarborgteken een controle door een derde weergeeft. We noemen op deze site geen namen van instellingen, omdat we geen bedrijven aanbevelen; de aangewezen instellingen zijn publiek te vinden.
Zo verloopt een keuring
- Aanbieden. De fabrikant of importeur biedt een partij voorwerpen aan met de opgave van het beoogde gehalte.
- Steekproef en analyse. Uit de partij worden stukken bemonsterd en gemeten. Bij twijfel volgt een nauwkeuriger, destructieve bepaling op een klein monster.
- Toets aan de norm. Ligt het gemeten gehalte op of boven het opgegeven stempelgehalte, dan slaagt de partij.
- Stempelen. De voorwerpen krijgen het waarborgteken, meestal naast het gehaltecijfer en het teken van de maker.
- Afkeur. Voldoet het gehalte niet, dan wordt de partij niet gemerkt en mag hij niet als dat gehalte worden verhandeld.
Merk op dat gekeurd wordt op gehalte en niet op kwaliteit. Een gekeurd sieraad kan slordig gezet zijn of een te dunne band hebben; het waarborgteken zegt daar niets over.
De gewichtsgrens
De keurplicht kent een ondergrens, en die verklaart het grootste deel van de verwarring bij consumenten. Fijne kettinkjes, oorstekers en lichte hangers blijven er vaak onder en dragen daardoor geen waarborgteken. Dat is legaal en zegt niets over de echtheid. Het betekent alleen dat er geen onafhankelijke controle achter het gehaltecijfer zit en dat je desgewenst zelf laat meten. Wat je in dat geval doet, staat bij geen stempel in je sieraad.
Ook geïmporteerde sieraden vragen aandacht. Materiaal dat in een ander land gekeurd is, kan een teken dragen dat hier wordt erkend zonder dat er opnieuw gekeurd is; dat loopt via het internationale conventieteken. Zie het CCM-conventieteken.
Wat je als koper aan het teken hebt
- Bevestiging van het gehalte. Het sterkste bewijs dat je zonder meetapparatuur in handen hebt.
- Herleidbaarheid. In combinatie met het meesterteken is de maker of importeur op te zoeken.
- Datering. Waar een jaarletter is gebruikt, kun je het keurjaar afleiden; zie jaarletters.
- Geen garantie op kwaliteit. Constructie, zetwerk en afwerking beoordeel je apart.
Twijfel je aan een teken, dan is meten sneller dan zoeken. Een XRF-meting geeft het gehalte zonder schade, met als beperking dat het apparaat de buitenlaag meet. Het overzicht van alle tekens die je in een Nederlands sieraad kunt vinden, staat bij keurmerken en stempels lezen.
Veelgestelde vragen
Mag een juwelier zelf een waarborgteken aanbrengen?
Nee. Keuren en waarborgen is voorbehouden aan een erkende instelling. Een maker mag wel zijn eigen meesterteken plaatsen.
Moet een sieraad na een reparatie opnieuw gekeurd worden?
Bij een gewone reparatie doorgaans niet. Wordt er materiaal toegevoegd of het voorwerp wezenlijk gewijzigd, vraag dan bij de werkplaats na wat er geldt.
Is een sieraad zonder waarborgteken minder waard?
Voor de materiaalwaarde niet: die volgt uit gewicht en gemeten gehalte. Bij verkoop kan het ontbreken wel om een meting vragen; zie witgoud verkopen.
Kan ik mijn eigen sieraad laten keuren?
Keuring is vooral op fabrikanten en importeurs gericht. Wil je als particulier zekerheid over het gehalte, dan is een meting bij een juwelier of taxateur de praktische route.
Laatst gecontroleerd: