De 4 C's van diamant
De 4 C's zijn vier beoordelingsassen waarmee de handel een geslepen diamant beschrijft: carat, color, clarity en cut. Ze verklaren waarom twee stenen van hetzelfde gewicht een factor kunnen schelen in prijs. Wat ze niet doen, is je vertellen welke keuze verstandig is — dat hangt af van de vatting, de steengrootte en van wat je met het oog werkelijk waarneemt.
Slijpkwaliteit bepaalt het meest van hoe levendig een steen oogt; daar bezuinigen levert het snelst een zichtbaar slechter resultaat op. Gewicht heeft de sterkste invloed op de prijs, met sprongen rond ronde getallen. Zuiverheid is boven de grens waar insluitsels met het blote oog verdwijnen nauwelijks nog zichtbaar. Kleur telt in een witgouden vatting zwaarder dan in een gele.
De vier assen naast elkaar
| As | Wat het meet | Schaal | Waar de prijssprong zit |
|---|---|---|---|
| Carat (gewicht) | Massa, niet omvang; 1 karaat is 0,2 gram | 0,01 ct en hoger | Net boven ronde grenzen als 0,50, 0,70 en 1,00 ct |
| Colour (kleur) | Afwezigheid van gele of bruine ondertoon | D (kleurloos) tot Z | Rond de overgang van kleurloos naar bijna kleurloos |
| Clarity (zuiverheid) | Aantal, grootte en plaats van insluitsels | Van intern gaaf tot duidelijk zichtbaar | Rond de grens waar insluitsels met het oog verdwijnen |
| Cut (slijp) | Proporties, symmetrie en polijstkwaliteit | Meerdere klassen, alleen bij ronde briljant volledig | Tussen de bovenste en de middelste klasse |
Gewicht is niet hetzelfde als grootte
Karaat is een gewichtsmaat. Twee stenen van gelijk gewicht kunnen verschillen in diameter doordat de ene diep is geslepen en de andere vlak. Een diep geslepen steen verstopt gewicht in de onderkant, waar je het niet ziet, en oogt daardoor kleiner dan hij weegt. Kijk daarom in de winkel niet alleen naar het karaatgewicht maar ook naar de diameter over de bovenzijde. Bij een ring die je dagelijks draagt telt bovendien de hoogte mee: een hoog opgebouwde steen haakt vaker en botst vaker.
Wat je bij slijp merkt
Slijp is de enige C die volledig door mensenhand wordt bepaald. Proporties die te vlak of te diep zijn, laten licht langs de onderkant ontsnappen in plaats van het terug te kaatsen naar het oog. Het gevolg is een steen die er dof of glazig uitziet, ook al is hij kleurloos en zuiver. Bij een ronde briljant beoordelen laboratoria de slijp als geheel; bij fantasievormen als ovaal, peer of markies wordt meestal alleen polijst en symmetrie beoordeeld en moet je zelf op het uiterlijk afgaan, bijvoorbeeld op een donkere zone in het midden van een langwerpige steen.
Zuiverheid: waar de grens praktisch ligt
- Boven de oog-zuivere grens zie je zonder loep geen verschil; het verschil zit dan in het rapport, niet in het uiterlijk.
- De plaats van een insluitsel telt. Iets aan de rand valt onder een zetpunt weg; iets pal in het midden blijft altijd zichtbaar.
- Een insluitsel aan het oppervlak kan een zwak punt zijn bij een klap; laat dat expliciet benoemen.
- Bij kleine bijstenen is zuiverheid nauwelijks relevant; daar bepalen gelijkmatige kleur en zetwerk het beeld.
Waar je budget het meeste oplevert
- Zet slijp vast op een hoge klasse. Dit is het enige wat je niet later kunt corrigeren.
- Stem de kleurgraad af op de vatting. In witgoud werkt dat anders dan in geelgoud; zie kleurgraad en witgoud.
- Zak in zuiverheid tot net boven oog-zuiver. Vraag waar het insluitsel zit voordat je akkoord gaat.
- Blijf net onder een ronde gewichtsgrens. Een steen van 0,95 ct kost merkbaar minder dan 1,00 ct en scheelt in diameter nauwelijks.
- Laat het rapport controleren bij het laboratorium zelf; hoe dat werkt staat op de pagina over certificaten.
Voor de verdeling van je totale budget over steen, metaal en arbeid: zie budget bepalen en prijsopbouw van een sieraad. De achtergrond van de combinatie staat op de pagina witgoud en diamant.
Veelgestelde vragen
Welke C is het belangrijkst?
Slijp, als je afgaat op wat je ziet. Een matig geslepen steen oogt levenloos, hoe goed hij op de andere assen ook scoort.
Is een steen van 1 karaat twee keer zo groot als een van een half karaat?
Nee. Karaat is gewicht en het volume groeit met de derde macht van de diameter; het verschil in doorsnee is aanzienlijk kleiner dan het verschil in gewicht.
Wat betekent fluorescentie op een rapport?
Dat de steen oplicht onder uv-licht. Bij lichte fluorescentie merk je dat in het dagelijks gebruik zelden; sterke fluorescentie kan de steen melkachtig laten ogen.
Gelden de 4 C's ook voor labgroeide stenen?
Ja, ze worden op dezelfde assen beoordeeld. De prijsverhoudingen liggen anders; zie labgroeide diamant.
Laatst gecontroleerd: