Witgouden zegelringen
Een zegelring is een ring met een platte kop die groot genoeg is voor een wapen, monogram of steen. Dat maakt hem zwaarder en topzwaarder dan elke andere ring, en die twee eigenschappen verklaren vrijwel alles wat er in de loop van de jaren mee gebeurt.
Kies massief boven opgebouwd en let op de dikte van de kopplaat: onder ongeveer een millimeter slijt een gravure er binnen een generatie doorheen. Een witgouden zegelring in een herenmaat weegt doorgaans tussen de 8 en 20 gram, afhankelijk van kopgrootte en of de ring hol of massief is.
Massief, opgebouwd of hol
| Uitvoering | Hoe hij gemaakt is | Gewicht | Zwakke plek |
|---|---|---|---|
| Massief gegoten | Kop en band in één stuk gegoten of gesmeed | Hoog | Gietporie in de kopplaat |
| Plaat op band gesoldeerd | Losse kopplaat op twee draagarmen | Middel | De twee soldeernaden |
| Opgebouwd en hol | Dun plaatwerk over een holle kop | Laag | Deukt in, is nauwelijks te repareren |
| Met ingezette steen | Lagensteen of gegraveerde steen in een kast | Wisselend | Steen springt bij een klap |
Weeg een zegelring in de hand voordat je hem koopt. Een ring die er stevig uitziet maar licht aanvoelt, is bijna altijd hol. Dat hoeft geen bezwaar te zijn als je hem zelden draagt, maar een deuk in dun plaatwerk kan niet meer worden uitgedeukt zonder de kop open te maken. Wat er wel en niet te repareren valt staat bij reparaties aan witgoud.
Waarom de ring kantelt
Het gewicht zit in de kop, en de meeste vingers zijn in doorsnede ovaal. Daardoor draait de kop bij normaal bewegen naar de zijkant of de onderkant van de vinger. Hoe zwaarder de kop, hoe hardnekkiger dat is. Er zijn twee oplossingen die werken: de ringmaat een fractie strakker nemen, of een goudsmid twee kleine verdikkingen aan de binnenzijde laten plaatsen die tegen de vinger steunen. Een zegelring een maat te ruim kopen omdat hij makkelijker aan gaat, is dus precies de verkeerde beweging.
Graveerwerk en zijn levensduur
Op een zegelring komt het graveerwerk aan de bovenkant, precies waar de ring alles raakt. Er zijn twee soorten. Een diepgravure, waarbij het beeld verzonken is, dient oorspronkelijk om in lak af te drukken en blijft het langst zichtbaar omdat de slijtage bij het oppervlak begint en de holtes intact laat. Een reliëfgravure, waarbij het beeld verhoogd staat, wordt juist als eerste vlak gesleten. Bij een monogram met dunne schrijfletters is dat binnen tien jaar dagelijks dragen al merkbaar. Wat de technieken en het aanleveren van een ontwerp betekenen staat bij graveren.
Wie een familiewapen laat aanbrengen, doet er goed aan een afdruk of foto te bewaren van het verse werk. Wordt de gravure ooit opnieuw gestoken, dan heeft de graveur daar een betrouwbaar uitgangspunt aan; naar een half versleten gravure werken levert altijd afwijkingen op.
Rhodium op een grote spiegel
De vlakke kop van een zegelring is het grootste ononderbroken oppervlak dat een ring kan hebben. Elke kras is er zichtbaar, en de rhodiumlaag slijt er bij dagelijks dragen binnen een jaar of twee doorheen. Vernieuwen betekent polijsten, en polijsten van een gegraveerde kop kost precies het materiaal dat de gravure diep houdt. Laat de kop daarom met de hand nabewerken en niet vol op de polijstmotor; wat dat met de dikte doet, staat bij polijsten van witgoud. Wie zelden aan onderhoud wil denken, kan de kop bewust mat laten uitvoeren.
Voor je bestelt
- Vraag de plaatdikte in millimeters. Een gravure heeft materiaal onder zich nodig.
- Vraag het gewicht in gram. Dat is de enige controle op hol of massief; reken de metaalwaarde na met de prijs per gram.
- Kies de kopmaat op je hand, niet op een foto. Een kop die over de vingerbreedte uitsteekt, stoot overal tegenaan.
- Bespreek de gravure vooraf, want een kop met een steen erin is later niet meer te graveren.
- Denk aan de buurvinger. Scherpe kopranden schuren; laat ze licht afronden.
- Vergelijk met andere modellen in het overzicht van witgouden ringen voordat je op gewicht kiest.
Veelgestelde vragen
Kan een zegelring vermaakt worden?
Ja, de band is meestal glad en biedt ruimte om te snijden en te solderen. De naad komt tegenover de kop te liggen, waar hij niet opvalt.
Kan een oude gravure opnieuw aangebracht worden?
Dat kan, maar de graveur steekt dieper in het bestaande materiaal. Bij een kopplaat die al dun is, is de plaat vervangen soms verstandiger dan opnieuw graveren.
Is witgoud geschikt voor een zegelring?
Technisch prima; de legering is harder dan geelgoud van hetzelfde gehalte. Het onderhoud verschilt wel: de rhodiumlaag op een groot vlak vraagt periodieke vernieuwing.
Waarom voelt mijn zegelring zwaarder aan dan het gewicht doet vermoeden?
Het gewicht zit bovenop en niet rond de vinger verdeeld. Datzelfde hefboomeffect zorgt ervoor dat de ring kantelt en dat de naden tussen kop en band meer krijgen te verduren.
Laatst gecontroleerd: