Witgouden armbanden
Armbanden gaan zelden verloren omdat het goud het begeeft. Ze gaan verloren omdat een slot opengaat op een moment dat je het niet merkt — bij het aantrekken van een jas, het uitladen van boodschappen, het wassen van je handen. De keuze van het slot en de lengte doen daarom meer voor de levensduur dan het gehalte.
Laat op elke armband die je dagelijks draagt een veiligheidsachtje of een tweede vergrendeling zetten. Een enkelvoudig karabijnslot of een drukknopslot kan door een tik opengaan; een tweede haak of beugel vangt dat op. Kies daarnaast een lengte waarbij de armband over je pols zakt maar niet over je hand glijdt: ongeveer een vingerbreedte speling.
Sloten en hun zwakke punten
| Slot | Werking | Wat er misgaat | Tweede vergrendeling |
|---|---|---|---|
| Karabijnslot | Veerklep in een haak | Veer verzwakt; klep sluit niet volledig | Achtje aan het eindoog |
| Doosslot met tong | Verende tong klikt in een kastje | Tong verliest spanning en schiet los | Beugel over het kastje |
| Drukknopslot | Twee knopjes ontgrendelen de haak | Onbedoeld indrukken door kledingdruk | Extra veiligheidsketting |
| Steekslot in een bangle | Pen die in een buis schuift | Speling na jaren; pen komt scheef | Scharnierende klep |
| Magneetslot | Twee magneten met geleiding | Schuift zijwaarts los bij trek | Altijd met veiligheidslus |
Wat een veiligheidsachtje doet
Een veiligheidsachtje is een achtvormig oog dat je na het sluiten over de haak en het eindoog vouwt. Springt het slot open, dan blijven beide delen alsnog verbonden en zakt de armband niet van je pols. Een juwelier zet zo'n achtje binnen enkele minuten en het is een van de goedkoopste ingrepen die er zijn. Bij zware schakelarmbanden werkt een scharnierende veiligheidsbeugel prettiger, omdat je die met één hand kunt bedienen. Werkt het slot al met speling, laat dat dan eerst herstellen: een achtje beschermt tegen verlies, niet tegen slijtage. Zie breuk en herstel bij kettingwerk.
Lengte en pasvorm
- Meet de pols vlak achter het polsbeen met een centimeterlint, zonder aan te trekken.
- Tel de speling erbij op. Voor een schakelarmband ongeveer 1,5 tot 2 cm, voor een fijne armband minder.
- Controleer of hij over de hand past. Bij een gesloten bangle is dat de maatgevende maat, niet de pols.
- Beoordeel hoe hij valt. Een te lange armband draait rond en het slot komt bovenop te liggen, waar het de meeste stoten krijgt.
- Laat inkorten via het slot, niet middenin. Zo blijft het patroon van de schakels kloppen.
Schakel of gesloten reep
Een armband van losse schakels verdeelt de trekkracht over veel verbindingen. Gaat er één schakel open, dan valt de armband uit elkaar op dat punt — bij een tennisarmband kan dat betekenen dat je een hele rij stenen kwijt bent, en daarom staat dat model apart beschreven. Een gesloten bangle heeft geen schakels en dus geen schakelbreuk, maar vervormt wel als je hem plat drukt; ovaal geworden is hij lastig terug te krijgen zonder de sluiting opnieuw te zetten. Welke schakelsoort je kiest, bepaalt hoe soepel de armband valt en hoe goed hij te repareren is.
Dragen en onderhouden
De pols komt langs bureaubladen, autoportieren en tafelranden. Een armband krijgt daardoor meer krassen dan een ketting maar minder dan een ring. Zeep en handgel spoelen tussen de schakels en drogen daar in; dat maakt het geheel dof en stroef. Spoel af onder lauw water en dep droog, en volg verder de werkwijze in het onderhoudsoverzicht. Voor de vraag hoe vaak de rhodiumlaag toe is aan vernieuwing: dat verschilt sterk per draaggewoonte, zie de intervallen per sieraadsoort. Alle sieradensoorten op een rij staan op de overzichtspagina.
Veelgestelde vragen
Wat kost het om een veiligheidsachtje te laten zetten?
Het is klein soldeer- of zetwerk en behoort tot de goedkoopste ingrepen bij een juwelier. Vraag vooraf of het achtje in hetzelfde gehalte wordt uitgevoerd.
Mijn armband draait steeds met het slot naar boven. Waarom?
Het slot is meestal het zwaarste onderdeel en zakt naar het laagste punt; draait hij door, dan is de armband te ruim. Inkorten lost het op.
Kan een magneetslot op een witgouden armband?
Het kan, maar alleen in combinatie met een veiligheidslus. Magneten geven onder zijdelingse trek los, en dat is precies de beweging die bij een pols voorkomt.
Slijt een armband sneller dan een ketting?
Ja. De pols raakt voortdurend oppervlakken, terwijl een ketting vrij hangt. Op armbanden zie je de rhodiumlaag daarom eerder afnemen aan de onderzijde.
Laatst gecontroleerd: