Schakelsoorten vergeleken
De naam van een schakel zegt niets over de prijs of de kwaliteit, maar wel over hoe de ketting zich gedraagt: of hij soepel valt, of hij knikt en of een goudsmid er nog iets aan kan doen. Deze pagina vergelijkt de zes soorten die je in witgoud het vaakst tegenkomt.
Anker en gourmet zijn de sterkste en best repareerbare schakels. Venetiaans en figaro zitten daar net onder. Koord en slang vallen prachtig maar knikken permanent zodra ze scherp buigen, en een geknikte slangketting is in de praktijk niet te herstellen. Massieve uitvoering is bij elke soort sterker dan hol.
Zes soorten naast elkaar
| Schakel | Opbouw | Sterkte | Knikt | Repareerbaar |
|---|---|---|---|---|
| Anker | Ovale ringen, om en om gedraaid | Hoog | Nee | Goed, schakel voor schakel |
| Gourmet | Anker met vlakgeslagen, gedraaide schakels | Hoog | Nee | Goed |
| Figaro | Afwisselend lange en korte schakels | Middel tot hoog | Nee | Goed, mits het patroon klopt |
| Venetiaans | Vierkante blokjes, stijf aaneen | Middel | Ja, blijft haaks staan | Matig, naad valt op |
| Koord | Ineengedraaide strengen | Middel | Ja, streng springt uit | Lastig |
| Slang | Dicht aaneensluitende schubben | Laag bij trek | Ja, blijvend | Vrijwel niet |
Waarom een schakel breekt
Een ketting bezwijkt zelden door één grote ruk. Wat er meestal gebeurt is metaalmoeheid: dezelfde schakel buigt duizenden keren op dezelfde plek, tot het materiaal daar scheurt. Dat verklaart waarom breuk optreedt naast de sluiting en direct boven een hanger, want daar buigt de ketting het vaakst over hetzelfde punt. Bij ankerschakels neemt elke schakel een beetje beweging op en verdeelt de belasting zich; bij een slangketting zit alle beweging in het buigpunt van dat moment. Wat te doen bij een breuk staat bij een gebroken ketting.
Hol, massief en gediamanteerd
Een massieve schakel is uit volle draad gemaakt. Een holle schakel bestaat uit dun plaat dat om een lege kern is gevouwen, wat het gewicht ongeveer halveert en de prijs mee omlaag brengt. Voor de portemonnee prettig, voor de levensduur niet: het dunne plaat deukt en de goudsmid kan er nauwelijks op solderen zonder erdoorheen te branden. Gediamanteerd is weer iets anders: dat betekent dat er vlakjes in de schakels zijn geslepen die extra fonkelen. Die vlakjes maken het materiaal op die plek dunner, wat de schakel iets gevoeliger maakt. Vraag bij een dikke ketting altijd naar het gewicht in gram; dat verraadt de constructie sneller dan welke omschrijving ook. De metaalcomponent reken je na met de prijs per gram.
Voor een ketting met een hanger is een schakel die niet om zijn as draait, prettiger: het oog van de hanger blijft dan op zijn plek en schuurt niet steeds op een nieuwe schakel. Anker en venetiaans doen dat beter dan gourmet, dat juist plat wil gaan liggen.
Kiezen op gebruik
- Dagelijks dragen met een hanger. Anker of venetiaans in een massieve uitvoering; zie ook hangers en hun oogje.
- Zwaar en zichtbaar. Gourmet of figaro, massief en met een kastslot.
- Zo soepel mogelijk. Slang of koord, met de aantekening dat je hem nooit strak in een tas mag proppen.
- Zo licht mogelijk. Fijne anker; het metaal is een klein deel van het gewicht en de ketting blijft repareerbaar.
- Voor heren. Bredere gourmet of figaro is gangbaar; het gewicht loopt daar snel op, zie witgoud voor heren.
Kwaliteit beoordelen in de winkel
- Leg de ketting op je hand. Een goede ketting valt vloeiend en gaat nergens haaks staan.
- Trek voorzichtig aan beide uiteinden. Rek je hem zichtbaar op, dan is de draaddikte te licht voor het model.
- Bekijk de uiteinden. Zijn de ringetjes bij de sluiting dichtgesoldeerd of alleen dichtgebogen?
- Vraag naar hol of massief, en vraag het gewicht erbij.
- Controleer het stempel op de sluiting of op het plaatje; hoe je dat leest staat bij de stempels 375, 585 en 750.
Welke sluiting bij welk gewicht hoort en hoe je een ketting bewaart, staat bij witgouden kettingen.
Veelgestelde vragen
Welke schakel is het sterkst?
Bij gelijke draaddikte is de ankerschakel de betrouwbaarste, met gourmet er direct achteraan. Beide verdelen de beweging over veel schakels in plaats van over één buigpunt.
Kan een geknikte slangketting hersteld worden?
Meestal niet. De knik zit in de vorm van de schubben zelf; rechtbuigen maakt de zwakke plek alleen groter. Vervangen is dan het realistische advies.
Is een gediamanteerde ketting kwetsbaarder?
Iets. De geslepen vlakjes halen materiaal weg op plaatsen die de belasting dragen. Bij een stevige draaddikte merk je het niet, bij een fijne ketting wel.
Mag ik schakels laten uithalen om de ketting korter te maken?
Bij anker, gourmet en figaro kan dat prima. Bij venetiaans, koord en slang wordt er gesneden en gesoldeerd, en dan is de naad vrijwel altijd zichtbaar.
Laatst gecontroleerd: