Witgoud.com

Slijtvastheid van metalen vergeleken

Slijtvastheid wordt in winkels bijna altijd vertaald naar hardheid, en dat is precies de verwarring die tot verkeerde keuzes leidt. Een hard metaal krast later. Een taai metaal verliest minder materiaal. Dat zijn twee verschillende eigenschappen en ze wijzen bij ringen vaak de andere kant op.

Platina verliest bij dagelijks dragen het minste materiaal, ondanks een lage hardheid: krassen duwen het metaal opzij in plaats van het weg te schaven. Van de goudlegeringen houdt 585 met nikkel het beste stand door de hogere hardheid. Zilver slijt het snelst van de edelmetalen. Wolfraamcarbide krast nauwelijks maar breekt.

Hardheid, taaiheid en verlies

Vickershardheid in gegloeide toestand; bewerkte en geharde uitvoeringen liggen hoger. De laatste kolommen zijn kwalitatieve beoordelingen op basis van praktijkgedrag bij ringen.
MateriaalHardheid (HV)TaaiheidMassaverlies per jaarBeeld na 10 jaar
Witgoud 585130 – 200GoedLaag tot middenDunner aan de onderzijde, kleur vraagt beurten
Witgoud 750110 – 190GoedMiddenZichtbaar dunner bij smalle banden
Platina 950110 – 135Zeer goedZeer laagMat en gekrast, maar even dik
Palladium 950100 – 140Zeer goedZeer laagMat, vorm behouden
Zilver 92570 – 90MatigHoogVervormd, dunne banden ovaal
Titanium100 – 180GoedLaagDof, vorm behouden
Wolfraamcarbide1300 – 1800Zeer laagVrijwel nulAls nieuw, of gebroken

Waarom platina wint op massa

Als een hard voorwerp over een metaaloppervlak schuurt, gebeurt er een van twee dingen. Bij een hard en weinig taai materiaal wordt een spaan losgesneden en die is definitief weg. Bij een taai materiaal wordt het metaal plastisch vervormd: het loopt op langs de rand van de kras en blijft aan de ring vastzitten. Platina doet vrijwel uitsluitend het tweede.

Het zichtbare gevolg is contra-intuïtief. Een platina ring ziet er na vijf jaar gebruikter uit dan een gouden ring, met meer en diepere krassen en een matte glans. Weeg je hem echter, dan is er nauwelijks iets af. De gouden ring oogt gladder maar is lichter geworden. Voor een trouwring die je nooit afdoet is dat het verschil tussen een ring die je over dertig jaar laat bijzetten en een die dat niet nodig heeft.

Waar de slijtage zit

Wat je zelf beïnvloedt

Materiaalkeuze verklaart maar een deel van de variatie. Beroep, hobby's en dagelijkse handelingen doen de rest. Krachttraining met stalen halters, tuinieren zonder handschoenen en werken met schuurmiddelen kosten meer materiaal dan jaren kantoorwerk. Ook de vorm telt: een smalle band met een lage bandhoogte heeft simpelweg minder marge dan een stevig profiel. Voor dagelijks dragen wordt 1,4 tot 1,8 millimeter als praktische ondergrens aangehouden.

Meten is het enige echte antwoord. Laat het gewicht noteren bij aankoop en bij grote onderhoudsbeurten; dan weet je na tien jaar of je in de gevarenzone komt en of bijzetten aan de orde is. Voor de achtergrond bij hardheidscijfers zie hardheid van witgoud in Vickers.

Beslisregel per situatie

Veelgestelde vragen

Is 585 echt harder dan 750?

Meestal wel, omdat er meer bijmetaal in zit. Het verschil is niet enorm en hangt af van de legering; een palladiumrijke 750 kan harder zijn dan sommige 585-legeringen.

Helpt polijsten tegen slijtage?

Nee, het versnelt materiaalverlies. Polijsten herstelt het uiterlijk door een laagje weg te nemen; doe het daarom niet vaker dan nodig.

Hoeveel gewicht verliest een ring per jaar?

Dat verschilt te sterk om een getal te noemen. Laat het gewicht bij aankoop en bij onderhoudsbeurten noteren; dan heb je je eigen meetreeks.

Slijt een matte ring sneller dan een glanzende?

Het materiaal slijt gelijk. Wat verandert is dat een matte afwerking krassen beter verbergt en dus minder vaak aanleiding geeft tot polijsten.

Laatst gecontroleerd: