Karaat en gehalte omrekenen
Karaat en millesimaal gehalte zijn twee schrijfwijzen voor hetzelfde: hoeveel goud er in de legering zit. Wie sieraden uit verschillende landen naast elkaar legt, heeft ze allebei nodig. Hieronder de volledige tabel, de rekenregel in beide richtingen en de reden dat de stempels net niet met de rekensom overeenkomen.
Van gehalte naar karaat: karaat = gehalte ÷ 1000 × 24. Van karaat naar gehalte: gehalte = karaat ÷ 24 × 1000. Voorbeeld: 585 ÷ 1000 × 24 = 14,04 karaat. Omgekeerd geeft 14 ÷ 24 × 1000 de waarde 583,3, die als stempel is vastgelegd op 585.
De volledige omrekening
| Karaat | Rekenkundig | Stempel | Fijngoud in 10 g | Andere notatie |
|---|---|---|---|---|
| 8 | 333,3 | 333 | 3,33 g | 8K |
| 9 | 375,0 | 375 | 3,75 g | 9ct |
| 10 | 416,7 | 417 | 4,17 g | 10K |
| 12 | 500,0 | 500 | 5,00 g | 12K |
| 14 | 583,3 | 585 | 5,85 g | 14K, 14ct |
| 18 | 750,0 | 750 | 7,50 g | 18K, 18ct |
| 20 | 833,3 | 833 | 8,33 g | 20K |
| 21 | 875,0 | 875 | 8,75 g | 21K |
| 22 | 916,7 | 916 | 9,16 g | 22K |
| 24 | 1000 | 999 | 9,99 g | 24K, fijngoud |
De kolom fijngoud is de basis voor elke waardeberekening: vermenigvuldig het gewicht met het gehalte en je hebt de hoeveelheid zuiver goud. Wat die hoeveelheid waard is, reken je uit op de pagina over de prijs per gram.
Waarom 585 en niet 583
De rekensom voor 14 karaat komt uit op 583,3. Toch staat er 585 in je ring. Dat komt doordat stempelwaarden vastgelegde reeksen zijn, geen afrondingen van de breuk. Een fabrikant legeert bovendien liever iets ruimer dan krapper: komt een meting onder de gestempelde waarde uit, dan klopt de stempel niet. Legeren op 585 geeft die veiligheidsmarge, en dus is dat de waarde geworden die je terugziet.
Bij 22 karaat werkt het net andersom: de rekenkundige 916,7 is als 916 vastgelegd. De reeks volgt dus historische en wettelijke keuzes, niet de wiskunde. Welke reeksen waar gelden, staat bij de betekenis van de stempels en bij buitenlandse stempels.
Zelf omrekenen in vier stappen
- Noteer wat er in het sieraad staat. Een getal van drie cijfers is een gehalte in duizendsten; een getal met K of ct is karaat.
- Reken door met de juiste formule. Van gehalte naar karaat deel je door 1000 en vermenigvuldig je met 24; andersom deel je door 24 en vermenigvuldig je met 1000.
- Rond af naar de dichtstbijzijnde reekswaarde. Kom je uit op 14,04, dan is het 14 karaat. Een uitkomst die er ver naast ligt, wijst op een stempel die niet klopt.
- Vermenigvuldig met het gewicht. Gewicht in gram maal het gehalte als decimaal geeft de hoeveelheid fijngoud, en dat is het getal waar handel mee rekent.
Een gehalte omrekenen zegt niets over de kleur. Of een 585-sieraad wit, geel of rosé is, hangt volledig af van de bijmetalen. Zie de samenstelling per gehalte.
Waar de omrekening je op het verkeerde been zet
Twee valkuilen komen vaak voor. De eerste is een stempel als 1/20 12K, waarin het karaatgetal slaat op een dunne laag en niet op het hele sieraad. De tweede is een driecijferig getal dat helemaal geen goud aanduidt: 925 is zilver, niet een gehalte tussen 916 en 999. Kijk dus altijd of de context klopt voordat je gaat rekenen. Zie materiaal herkennen.
Wil je van getal naar keuze, kijk dan bij welk karaat past bij jouw gebruik of op de hoofdpagina over karaat.
Veelgestelde vragen
Waarom gebruiken sommige landen karaat en andere duizendsten?
Karaat is de oudere schrijfwijze en houdt stand in het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten. Duizendsten zijn preciezer en op het continent de norm.
Is ct hetzelfde als karaat bij een diamant?
Nee, dat is een valkuil. Bij goud gaat karaat over zuiverheid, bij edelstenen over gewicht. Dezelfde afkorting, twee betekenissen.
Mag een stempel naar boven afgerond zijn?
Nee. Het gemeten gehalte moet minimaal de gestempelde waarde halen. Daarom legeren fabrikanten met een kleine marge boven de rekenkundige waarde.
Hoe reken ik het gewicht van de bijmetalen uit?
Trek de hoeveelheid fijngoud af van het totaalgewicht. Bij 10 gram in 585 blijft er 4,15 gram bijmetaal over, verdeeld over de metalen in de legering.
Laatst gecontroleerd: