Rhodineren met stenen erin
Een gladde ring is voor een werkplaats routine. Zodra er stenen in zitten, wordt rhodineren een reeks afwegingen: welke steen kan het bad aan, welke zetting overleeft het polijsten, en wat gebeurt er met de kleur onder de steen. Hier staat wat er misgaat en wat je vooraf afspreekt.
Diamant, saffier en robijn kunnen doorgaans zonder problemen mee in het bad. Parels, opaal, turkoois, smaragd en alle gelijmde of behandelde stenen moeten eruit of worden afgedekt. De grootste risico's zitten niet in het bad maar in het polijsten ervoor en in zettingen die door slijtage al verzwakt zijn.
Per steensoort
| Steen | Bad en reiniging | Aandachtspunt |
|---|---|---|
| Diamant, onbehandeld | Meestal geen bezwaar | Gevulde of gerepareerde stenen wel uitzoeken |
| Saffier en robijn | Meestal geen bezwaar | Let op diffusie- of vulbehandelingen |
| Smaragd | Uit de zetting of afdekken | Oliën en harsen lossen op, scheurtjes zetten uit |
| Parel | Altijd eruit | Parelmoer is poreus en wordt onherstelbaar dof |
| Opaal en turkoois | Altijd eruit | Poreus, nemen vloeistof op en verkleuren |
| Toermalijn, tanzaniet | Niet ultrasoon | Gevoelig voor trilling en temperatuurschok |
| Labgroeide diamant | Als natuurlijke diamant | Geen ander gedrag in de baden |
Hardheid en gevoeligheid per edelsteen · Wanneer ultrasoon reinigen niet kan
De zetting is het echte risico
Bij een ring die al jaren gedragen is, zijn de kastjes of griffen aan de bovenkant afgesleten. Polijsten haalt daar opnieuw materiaal weg, en dat is precies het materiaal dat de steen vasthoudt. Een goede werkplaats controleert daarom eerst met een naald of loep of alles vast zit, en meldt het als er eerst gezet of bijgewerkt moet worden. Dat is een aparte reparatiepost, maar het alternatief is een steen die weken later uitvalt.
Bij fijn zetwerk speelt nog iets anders. Tussen dicht op elkaar gezette stenen komt weinig stroom, en dus weinig laag. Direct na de behandeling zie je dat niet, maar na een jaar tekent de ondertoon zich daar het eerst af. Een pavéring vraagt daarom meer handwerk dan een kastzetting, en dat verklaart een groot deel van het prijsverschil in de offerte.
Wat je vooraf vastlegt
- Laat noteren welke stenen erin zitten. Soort, aantal en of ze behandeld zijn. Heb je een certificaat, geef dan een kopie mee.
- Vraag of stenen eruit gaan. Uitzetten en terugzetten is vakwerk met een eigen tarief en een eigen risico; dat wil je niet achteraf horen.
- Laat de zettingen controleren. Vraag om melding vóór het polijsten als iets los zit, zodat je kunt beslissen over reparatie.
- Bespreek de kleur onder de steen. Bij open zettingen zie je door de steen heen het metaal; een frisse witte laag verandert de indruk van de kleurgraad.
- Spreek af hoe zwaar er gepolijst wordt. Bij een ring met veel zetwerk is terughoudend polijsten meestal verstandiger dan een volledige opknapbeurt.
- Controleer bij ophalen met een loep. Kijk naar dekking tussen de stenen, naar restanten in de kastjes en of elke steen nog vast staat.
Wanneer je beter niet behandelt
Bij een antieke ring waar de originele afwerking bij de waarde hoort, bij zettingen die al zichtbaar dun zijn, en bij stukken waarvan de steen niet uit kan zonder de zetting te vernielen. In die gevallen is reinigen en licht bijwerken vaak de verstandiger route. Zie wat er bij oudere ringen speelt en welke opties er zijn als je helemaal van het bad af wilt.
Veelgestelde vragen
Wordt mijn diamant dof van het bad?
Van het rhodiumbad zelf niet. Wat je soms ziet is een waas van spoelvloeistof of polijstpasta die in de zetting is achtergebleven; dat gaat er met reinigen af.
Moeten alle stenen eruit voor een goede laag?
Nee. Diamant en de meeste korund gaan gewoon mee. Uitzetten gebeurt alleen bij poreuze, gelijmde of behandelde stenen, of als de zetting eerst hersteld moet worden.
Krijgt de ring ook rhodium onder de stenen?
Gedeeltelijk. Waar het bad kan komen, slaat rhodium neer, maar afgeschermde plekken krijgen minder. Bij gesloten kastzettingen komt er onder de steen niets.
Hoeveel duurder is een ring met stenen?
Reken op het bovenste deel van de gangbare bandbreedte, en op een aparte post als stenen uitgezet of vastgezet moeten worden. Vraag om een offerte na beoordeling.
Laatst gecontroleerd: