De kleur van witgoud
Kleur is bij witgoud een gelaagd verhaal: er is de kleur van de legering en er is de kleur van de afwerking daarbovenop. Zolang het sieraad nieuw is zie je alleen de tweede. Deze pagina beschrijft beide lagen en wat er gebeurt als de bovenste verdwijnt.
Witgoudlegeringen zijn van zichzelf roomwit tot lichtgrijs, nooit spiegelwit. Het koele wit in de winkel komt van een rhodiumlaag, die blauwwitter is dan elke goudlegering. Verdwijnt die laag, dan komt de eigen tint terug: geelachtig bij zilver- en koperrijke legeringen, grijs bij palladiumlegeringen.
Twee lagen, twee tinten
Rhodium heeft een uitgesproken koele, licht blauwe zweem en een hoge reflectie. Geen enkele goudlegering haalt dat, want er blijft altijd geel goud in zitten. Bij een nieuwe ring zie je dus niet het materiaal maar de coating. Dat is meteen de reden dat mensen schrikken van hun ring na twee jaar: het sieraad verandert niet van samenstelling, er verdwijnt alleen een filter.
In de branche wordt de eigen kleur van legeringen beschreven in stappen van roomwit via lichtgrijs naar goed wit. Die indeling is beschrijvend en niet exact: verlichting, polijstgraad en de tint van het sieraad ernaast schuiven het oordeel makkelijk een stap op.
Welke legering welke tint geeft
| Legeringstype | Kleur zonder rhodium | Beeld bij doorgesleten laag | Kaal draagbaar |
|---|---|---|---|
| Goud met zilver en koper (vaak 375) | Roomwit met gele zweem | Duidelijk gele vlekken | Zelden gewenst |
| Goud met nikkel, koper en zink | Koel lichtgrijs | Grijsgele plekken, matig contrast | Soms, oogt vlak |
| Goud met palladium en zilver | Neutraal grijs, licht warm | Grijze plekken, weinig contrast | Ja, bewuste keuze |
| Verse rhodiumlaag | Blauwwit, hoge reflectie | Niet van toepassing | Altijd de buitenkant |
De recepturen achter deze kolommen staan apart uitgewerkt, inclusief de bandbreedtes per bijmetaal.
Waarom 750 minder wit is dan 585
Bij 750 is driekwart van de massa geel goud en blijft er een kwart over om die kleur te onderdrukken. Bij 585 is die ruimte bijna twee keer zo groot. Een goed samengestelde 585-legering oogt daarom van nature witter dan 750, ondanks het lagere goudgehalte. Onder een verse laag rhodium zie je dat niet, maar op de sleetplekken van een oudere ring wel.
Dat is precies de omkering die veel kopers niet verwachten: het duurdere gehalte geeft de warmere ondertoon, niet de koelere.
Twee sieraden op kleur houden
Ringen die naast elkaar worden gedragen, vallen door het minste kleurverschil op. Vier praktische punten:
- Laat ze samen behandelen. Een verse en een jaar oude rhodiumlaag verschillen zichtbaar van tint; dat zie je pas naast elkaar.
- Kies dezelfde afwerking. Mat verstrooit het licht en oogt grijzer dan hoogglans in exact hetzelfde materiaal.
- Houd het gehalte gelijk. Anders lopen de ondertonen bij slijtage uit elkaar, nog los van het verschil in hardheid.
- Beoordeel bij daglicht. Vitrineverlichting is vrijwel altijd koeler afgesteld dan het licht bij je thuis.
Wil je juist contrast in plaats van gelijkheid, dan gelden andere regels; die staan bij goudkleuren combineren.
Wanneer kleurverandering iets anders is
Een gelige waas over het hele sieraad wijst op een doorgesleten of nooit goed hechtende laag. Donkere, bijna zwarte aanslag is iets anders: dat komt van zilver en koper in de legering die reageren op zwavel of chloor, en dat gaat er meestal met reinigen af. Het onderscheid tussen die twee bepaalt of je een poetsdoek nodig hebt of een afspraak bij de juwelier. Zie geel geworden witgoud en de uitleg over de rhodiumlaag.
Veelgestelde vragen
Bestaat er witgoud dat echt zuiver wit is?
Als legering niet. Alleen coatings komen in de buurt van neutraal wit. Wie permanent wit wil zonder onderhoud, komt bij platina of een andere witte metaalsoort uit.
Waarom ziet mijn ring er op foto's anders uit dan in het echt?
Rhodium reflecteert sterk en spiegelt de omgeving. Op een foto neemt het de kleur van de lichtbron en de achtergrond over, waardoor dezelfde ring warm of koel kan lijken.
Wordt de kleur donkerder naarmate de legering ouder is?
De legering zelf verkleurt nauwelijks. Wat je ziet is slijtage van de coating plus een laagje aanslag en huidvet in de gegraveerde of verdiepte delen.
Kan een juwelier de tint van de rhodiumlaag beïnvloeden?
Beperkt. De badsamenstelling en de laagdikte geven kleine verschillen, en er bestaan afwijkende varianten zoals zwart rhodium. Binnen normaal wit is de speelruimte klein.
Laatst gecontroleerd: