24 karaat witgoud
De term duikt op in advertenties, op marktplaatsen en soms zelfs aan een balie. Materiaalkundig is hij een tegenspraak in zichzelf. Deze pagina legt uit waarom, en belangrijker: wat je werkelijk in handen hebt als iets zo wordt aangeboden.
24 karaat witgoud bestaat niet. De aanduiding staat voor goud zonder bijmetalen, en in die toestand is de kleur onveranderlijk geel. Er blijft geen legeringsruimte over om er iets aan te doen. Alles wat onder deze noemer wordt verkocht, is iets anders: een deklaag, een lager gehalte of een ander metaal.
Waarom goud geel is
De kleur is geen toevoeging maar een eigenschap van het metaal zelf. Goud absorbeert het blauwe deel van het zichtbare licht en reflecteert de rest, wat het oog als geel waarneemt. Dat verander je alleen door andere elementen in het kristalrooster op te nemen — precies wat legeren is. Bij 999 is per definitie hoogstens een promille beschikbaar voor andere elementen, en met een promille verander je niets aan de kleur.
Karaat is bovendien een breuk met noemer 24: 24 delen goud op 24 delen materiaal. Vragen om 24 karaat witgoud is dus vragen om een legering zonder legeringsmetalen. De rekenregels achter die breuk staan bij gehalte omrekenen.
Wat er dan wel wordt aangeboden
| Aanbieding | Wat het werkelijk is | Wat dat voor de waarde betekent |
|---|---|---|
| Wit sieraad met stempel 999 | Zuiver goud met een rhodiumlaag | Goudwaarde hoog, gebruikswaarde laag: te zacht om te dragen |
| "24K white gold plated" | Onedel metaal met een dunne coating | Vrijwel geen materiaalwaarde |
| Wit sieraad met certificaat "24K" | Vaak 750 of 916 met deklaag | Waarde volgt het werkelijke gehalte, niet de aanduiding |
| Wit metaal dat als goud wordt aangeboden | Kan platina, palladium of zilver zijn | Eigen marktprijs, los van de goudkoers |
| Beleggingsgoud dat wit oogt | Bestaat niet; baren en munten zijn geel | Wees hier extra alert bij aankoop |
Een verkoper die bij navraag blijft volhouden dat het om massief wit 24 karaat gaat, geeft daarmee zelf het belangrijkste signaal af. Laat het gehalte meten voordat er geld overgaat.
Zuiver goud met een witte laag
De eerste rij in de tabel is de enige die materiaalkundig standhoudt: 999 goud kán gerhodineerd worden. Alleen levert dat een sieraad op dat je nauwelijks kunt dragen. Zuiver goud is zo zacht dat het onder normale handkracht vervormt en dat een nagel er een spoor in achterlaat. De harde deklaag verandert daar niets aan, want die volgt het materiaal eronder. Zie de vergelijking bij hardheid van witgoud en de werking van de laag bij rhodineren.
Waar dit soms wel voorkomt, is bij ceremoniële of decoratieve objecten die niet gedragen worden. Voor ringen en armbanden is het geen serieuze optie.
Wat je waarschijnlijk zoekt
- Maximale goudinhoud in een draagbaar sieraad. Dan is 750 in de praktijk het hoogst haalbare voor witgoud; zie 18 karaat.
- Wit metaal dat nooit verkleurt. Dan kom je bij platina uit, of bij een palladiumhoudende legering zonder deklaag.
- Goud als waardeopslag. Dan telt kleur niet en zijn baren of munten logischer dan sieraden; zie witgoud als belegging.
- Een hoog gehalte uit een andere markt. Kijk dan bij 916, waar dezelfde beperking al bijna volledig speelt.
Verwante misvattingen staan op een rij bij mythes over witgoud, en de volledige gehaltereeks bij karaat en gehalte.
Veelgestelde vragen
Is wit 999 goud dan helemaal onmogelijk te maken?
Als legering wel. Als sieraad met een witte deklaag kan het, maar dan is alleen de buitenkant wit en blijft het materiaal te zacht om te dragen.
Ik heb een ring met stempel 999 die wit is. Wat heb ik?
Waarschijnlijk zuiver goud met een rhodiumlaag, of een stempel die niet klopt. Een meting geeft uitsluitsel; ga bij zo'n combinatie niet af op de stempel alleen.
Is 24 karaat witgoud hetzelfde als platina?
Nee. Platina is een ander element met een eigen marktprijs, een veel hogere dichtheid en een permanent witte kleur zonder deklaag.
Waarom wordt de term dan toch gebruikt?
Meestal uit onwetendheid, soms als verkoopterm waarin 24 karaat staat voor luxe in plaats van voor een gehalte. Vraag in beide gevallen door naar het gemeten gehalte.
Laatst gecontroleerd: